Pan Jan Gliwa z Chraboł skończył 100 lat. „Chyba Pan Bóg tak dał”
Sto lat życia to tysiące wspomnień, doświadczeń i zmian, których nie sposób objąć jednym opowiadaniem. Pan Jan Gliwa z Chraboł w gminie Bielsk Podlaski pamięta czasy przedwojenne, okupację niemiecką, ciężką pracę w gospodarstwie i wieś, która kiedyś tętniła życiem. Dziś, gdy ma już 100 lat, z pewnym niedowierzaniem mówi o swoim wieku. – Ja nie wiem, chyba Pan Bóg tak dał – przyznaje.
Pan Jan urodził się w Chrabołach. Choć od jego dzieciństwa minął cały wiek, wiele wydarzeń wciąż zachował w pamięci. Pamięta między innymi okupację niemiecką i obecność niemieckiej żandarmerii we wsi. Podkreśla jednak, że w czasie wojny był jeszcze dzieckiem.
Wspomina także, że jego rodzina nie zawsze mieszkała w obecnym miejscu. W pewnym momencie musiała opuścić dom na kolonii, ponieważ Niemcy wysiedlali mieszkańców.
– Ja na wojnie nie byłem. Ja jeszcze byłem dzieciakiem. Od 1939 pamiętam, bo tam okupacja niemiecka była. To pamiętam te czasy, bo u nas żandarmeria była – opowiada.
Chraboły, które pamięta pan Jan, były zupełnie inną wsią
Przez większą część życia pan Jan był związany z rolnictwem. Gdy miał zaledwie 20 lat, musiał przejąć prowadzenie rodzinnego gospodarstwa. Nie był to łatwy czas. Jego ojciec trafił do więzienia, a młody Jan musiał sam zmierzyć się z obowiązkami gospodarza.
– W młodym wieku musiałem pracować w rolnictwie, bo ojca posadzili do więzienia. A ja objąłem gospodarstwo. Jak ja miałem 20 lat, to już myślałem o tym gospodarstwie – wspomina.
W gospodarstwie nie brakowało zwierząt. Były owce, świnie, krowy i konie. Pan Jan zajmował się również wyrobem dachówek, którymi kryto budynki. Z czasem przyszła mechanizacja, pojawił się traktor i praca zaczęła wyglądać zupełnie inaczej.
– Kiedyś w gospodarstwie było bardzo ciężko, a teraz wszystko zmechanizowane jest. Ale nie ma komu pracować – zauważa jubilat.
W jego opowieściach często powraca także obraz dawnych Chraboł. To była niegdyś wieś gminna, w której działały różne instytucje, między innymi banki rolne. Było więcej mieszkańców, zwierząt i codziennego ruchu. Ludzie spotykali się na ulicach, rozmawiali, śpiewali i spędzali razem czas.
– Kiedyś weselej było. Teraz każdy siedzi w domu. Kiedyś wychodziliśmy na ulicę, bo nie było radia, nie było telewizji. I wtedy ludzie śpiewali – opowiada pan Jan.
Dzisiaj, jak zauważa, wieś bardzo się zmieniła. Wiele domów stoi pustych, a dawnych sąsiadów już nie ma.
– Trzynaście budynków pustych, nie ma nikogo. Ośmiu takich jak ja, po jednym mieszkańcu w domu, nie ma nikogo więcej. (…) Pani przejedzie przez wioskę, nie zauważy żadnego człowieka – mówi z żalem.
72 lata wspólnego życia
Ważną częścią historii pana Jana jest rodzina. Z żoną przeżył 72 lata. Jak sam przyznaje, jak w każdym małżeństwie, zdarzały się lepsze i trudniejsze chwile, ale wspólne życie wspomina dobrze.
Dziś jego rodzina liczy 26 osób. Ma dzieci, 13 wnuków i kolejne pokolenia bliskich. Najstarsze z jego dzieci ma już prawie 80 lat, drugie 76.
To właśnie rodzina jest ważną częścią jego codzienności. Pan Jan cieszy się, kiedy bliscy go odwiedzają. Sam na co dzień prowadzi jednak dość spokojne życie.
Zapytany, co lubi robić, odpowiada bez wahania:
– Czytać gazetę. Tylko to. U mnie od stołu do stołu. To moje miejsce – żartuje.
Latem jeszcze wychodził na podwórko i siadał na zewnątrz. Dziś coraz bardziej odczuwa ograniczenia związane z wiekiem. Nogi nie są już tak sprawne, pogorszył się słuch i wzrok.
Czy chciałby przeżyć kolejne sto lat?
Pan Jan przyznaje, że współczesne życie jest wygodniejsze niż dawniej. Nie trzeba już wykonywać tak ciężkiej pracy fizycznej, gospodarstwa są zmechanizowane, a codzienność wygląda zupełnie inaczej niż przed laty. Jednocześnie sam wiek stu lat przynosi trudności, których nie da się ominąć.
Zapytany, czy chciałby żyć kolejne sto lat, odpowiada szczerze:
– Nie powiedziałbym, żeby jeszcze chciałbym dalej żyć. Nie chciałbym. Ciężko już w takim wieku, ciężko bardzo.
Historia pana Jana Gliwy to opowieść o stu latach zmian – od dzieciństwa w przedwojennych Chrabołach, przez trudne lata wojny i ciężką pracę na gospodarstwie, aż po współczesność, w której wieś wygląda już zupełnie inaczej.
A na pytanie, jak to jest dożyć stu lat, pan Jan nie szuka skomplikowanych odpowiedzi. – Ja nie wiem, chyba Pan Bóg tak dał – mówi skromnie.
Red. Marta Śliwińska Podlaskie24.pl
Fot. Marta Śliwińska Podlaskie24.pl






