Zapach żurku na zakwasie, domowe wędliny, ręcznie wyrabiane mazurki i babki według przepisów przekazywanych z pokolenia na pokolenie – tak wyglądał Wojewódzki Konkurs „Tradycyjny Stół Wielkanocny”, który 19 marca odbył się w Białymstoku.
To wydarzenie po raz kolejny pokazało, że wielkanocna kuchnia Podlasia to nie tylko potrawy, ale przede wszystkim historia, pamięć i wspólnota. Na stołach przygotowanych przez Koła Gospodyń Wiejskich nie brakowało dań, których – jak mówią same uczestniczki – „smak pamięta się do końca życia”.
Smaki przekazywane z pokolenia na pokolenie
Swoje stoisko zaprezentowało m.in. KGW „Żabcie” z Żabikowa Rządowego. Jak podkreślają Urszula i Joanna, ich potrawy to efekt wieloletniej tradycji:
– To my mamy przekazane z pokolenia na pokolenie. Przywieźliśmy tradycyjne staropolskie dania – mówiły.
Na ich stole znalazł się m.in. żurek na własnym zakwasie, który – jak zaznaczają – przygotowywany jest domowym sposobem, bez gotowych przypraw. Nie zabrakło też klopsa z jajkiem, pasztetu z królika, białej kiełbasy czy wędlin z własnej wędzarni.
Uwagę przyciągały również wypieki: babka piaskowa według przepisu prababci, chleby pieczone w piecu opalanym drewnem brzozowym oraz tradycyjne pisanki barwione w łupinach cebuli.
Kolorowo, obficie i symbolicznie
KGW „Aktywna Wieś” z Niewina Borowego postawiło na różnorodność i symbolikę świąt:
– Chcieliśmy, żeby nasz stół był kolorowy, radosny – podkreślały panie Alina, Anna i Bożena.
Na ich stole królowały różne rodzaje babek – piaskowe, keksowe, gotowane czy tzw. „wiszące”. Nie zabrakło także mazurków, w tym tych inspirowanych tradycją prawosławną, z charakterystycznym napisem „Chrystus Zmartwychwstał”.
Obok słodkości pojawiły się tradycyjne mięsiwa, pasztety i dania z dodatkiem darów lasu, jak grzyby zbierane w okolicznych lasach. Całość dopełniała – jak żartowały gospodynie – nalewka „na trawienie po poście”.
Klasyka wielkanocnego stołu
Tradycyjne potrawy zaprezentowało także KGW „Folwarczanie” z Folwark Wielkich. Na ich stole nie mogło zabraknąć żurku, babek wielkanocnych, paschy czy mazurka.
– Jajka to podstawa – podkreślały uczestniczki.
Dlatego przygotowały je w kilku wersjach: faszerowane, w galarecie oraz jako dodatek do żurku. Wśród dań znalazła się także kaczka z sosem wiśniowym oraz klasyczna sałatka jarzynowa.
Siła prostoty i domowych receptur
KGW „Złote Babki” ze Złotorii udowodniło, że największą wartością jest prostota i jakość składników. Na ich stole znalazły się wędliny wędzone na drewnie wiśniowym, żurek na zakwasie z mąki żytniej oraz świeżo tarty chrzan z własnego ogrodu.
– To jest przepis mojej mamy, nie z książki kucharskiej – mówiła pani Anna o swojej babce wielkanocnej.
Jak podkreślają, w ich domu wypiek był skromniejszy niż w klasycznych recepturach, ale właśnie dzięki temu ma wyjątkowy, rodzinny charakter. Z jednego przepisu powstają aż trzy babki – idealne, by obdarować bliskich.
Wielkanoc to także zwyczaje
Nie tylko potrawy, ale i tradycje były ważnym elementem prezentacji. KGW w Przystawańcach przypomniało o zwyczajach towarzyszących świątecznemu śniadaniu.
– Wracamy z kościoła, dzielimy się święconką i zbijamy jajka – opowiadały panie Teresa i Anna.
Jak tłumaczą, zwycięzca tej symbolicznej „walki na jajka” może liczyć na zdrowie i siłę przez cały rok.
Na ich stole pojawiły się m.in. pasztet i potrawka z królika, domowy chrzan oraz tradycyjne ciasto drożdżowe przygotowywane w pracochłonny sposób – wielokrotnie wałkowane i przekładane.
Dziedzictwo, które żyje
Konkurs „Tradycyjny Stół Wielkanocny” w Białymstoku po raz kolejny pokazał, że kulinarne dziedzictwo regionu ma się doskonale. Dzięki zaangażowaniu Kół Gospodyń Wiejskich dawne przepisy i zwyczaje nie tylko przetrwały, ale wciąż są żywe i przekazywane kolejnym pokoleniom.
Bo – jak zgodnie podkreślają uczestniczki – wielkanocny stół to coś więcej niż jedzenie. To smak domu, rodzinnych spotkań i tradycji, której nie da się zastąpić.
